بسم الله
(( وضعیت معامله اموال غیرمنقول با قولنامه))
بقلم: سید محمد امین نوربخش وكيل دادگستري
مقدمه :
انسانها در ابتدا روابط بسيار سادهاي با يكديگر داشتند. هر فردي مايحتاج خويش را تا حد امكان از راه شكار و تا حدي كشاورزي تامين مينمود. با گذشت زمان سطح روابط پيچيدهتر شد و اشخاص اشيا و خوراكيهاي مازاد بر مصرف خويش را كه نيازي به آن نداشتند با اجناس ديگري كه به آن احتياج داشتند مبادله نمودند در اين مقطع آثار روابط حقوقي آشكار ميگردد. اين مبادلات را در ابتدا با عنوان معاوضه ميتوان شناخت در اين زمان معياري براي سنجش ارزش اشياء وجود نداشت. با پيشرفت مجدد و ممتد جامعه و پيچيدهتر شدن روابط و پيدايش يك ملاك ارزشگذاري بنام «پول» معاوضه تقريباً جاي خود را به بيع داد. اگرچه هنوز هم معاوضه وجود دارد اما هنگامي كه ثمن معامله پول رايج باشد (عرفاً) بيع ناميده ميشود.
در طي هزاران سال معاملات ضمن تحول، تنوع نيز يافتند ولي بيع هميشه از مهمترين انواع معاملات بوده و هست كه خود نيز هم تحول وهم تنوع يافته. مخصوصاً با پيشرفت تمدن بشري تشريفاتي براي انواع بيع قرار داده شد، بويژه در قرن اخير براي تضمين خريد و فروش اموال مقرراتي خاص وضع شده كه موارد بسياري (از جمله بيع اموال غير منقول) را به صورت يك عقد تشريفاتي درآورده است.
نميتوان گفت كه اين تشريفات بود كه تاسيسي بنام قولنامه بعنوان مقدمه بيع بوجود آورد ولي آنچه كه مسلم است، از وقتي كه چنين تشريفاتي مقرر شده قولنامه رواج بيشتري پيدا كرده است. نزديكترين مثال كشور خود ما ميباشد كه بنابر قانون ثبت، بيع اموال غيرمنقول ميبايست با تشريفات خاص به ثبت برسد. اين تشريفات علاوه از در برداشتن هزينه هايي (كه تهيه آن براي متعاقدين ممكن است مسايل و مشكلاتي پيشآورد) از لحاظ زماني هم، مدتي طول خواهد كشيد لذا اكثريت قريب به اتفاق اينگونه عقود طي قراردادي قبلي انجام ميشود كه در اين قرارداد علاوه بر اعلام آمادگي طرفين براي معامله و مشخص نمودن شرايط معامله و عوضين و فرجهاي براي تهيه مقدمات معامله (مثل پرداخت مالياتهاي شهرداري، دارايي و از اين قبيل و يا فك رهن ثمن يا مبيع) و بالاخره تعيين زمان انتقال رسمي عوضين به يكديگر صورت بگيرد. اين قرارداد در بيان عامه قولنامه ناميده ميشود.
در اين مقال روال كار بدين صورت است كه ابتدا تعريفي از قولنامه نموده سپس با نگاهي به ماهيت حقوقي آن نظريههاي مختلف راجع به عقد يا قرارداد بودن قولنامه را مشاهده كرده و اينكه قولنامه بيع است يا تعهد بر بيع را مورد بحث قرار ميدهيم.
در بخش دوم مباحثي راجع به شرايط صوري قولنامه خواهيم داشت. مثل اينكه آيا قولنامه نوشته است يا سند؟ و اگر سند است، رسمي است يا عادي؟ و اصولاً سند رسمي و تشريفات آن يعني چه؟
در بخش سوم هم آثار حقوقي قولنامه در دو فصل مورد بررسي قرار خواهد گرفت: در فصل اول راجع به اثر مهم قولنامه كه الزام به تنظيم سند رسمي است و در فصل دوم راجع به وجه التزام صحبت خواهيم كرد.
در پايان به طرح دو مشكل ظاهراً متداول در قولنامه پرداخته ميشود.
بخش يك شناخت تعريف و ماهيت حقوقي قولنامه
فصل اول : معناي لغوي و اصطلاحي سند و قولنامه
تعریف سند :
ادمه مطلب
:: موضوعات مرتبط:
حقوقي،
،